Telefon pintar dan tablet kini menjadi sebahagian daripada kehidupan harian, termasuk dalam kalangan kanak-kanak. Walaupun peranti digital boleh digunakan untuk tujuan pembelajaran, penggunaan tanpa kawalan berisiko menjejaskan perkembangan sosial, emosi dan kesihatan mereka.
Ramai ibu bapa berdepan cabaran apabila anak mula sukar berenggang dengan gajet. Ada yang mudah mengamuk apabila peranti diambil, malah lebih gemar menghabiskan masa di depan skrin berbanding bermain atau berinteraksi dengan keluarga.
Jika situasi ini berlaku, jangan panik. Perubahan tidak perlu dilakukan secara mendadak. Sebaliknya, ibu bapa boleh mengurangkan kebergantungan anak terhadap peranti secara berperingkat menerusi beberapa pendekatan berikut.
Langkah paling penting ialah menetapkan tempoh penggunaan skrin yang konsisten setiap hari.
Sebagai contoh, benarkan anak menggunakan gajet selama satu jam selepas menyiapkan kerja sekolah atau pada waktu tertentu sahaja.
Apabila jadual ini diamalkan secara konsisten, anak akan lebih mudah memahami bahawa penggunaan peranti mempunyai had.
Mengambil telefon daripada anak tanpa menawarkan aktiviti lain biasanya hanya akan menyebabkan mereka cepat bosan.
Sebaliknya, sediakan pilihan seperti bermain di taman, berbasikal, melukis, membaca buku cerita, memasak bersama atau bermain permainan papan.
Apabila anak seronok dengan aktiviti baharu, keinginan untuk memegang gajet akan berkurangan secara semula jadi.
Wujudkan beberapa kawasan atau waktu yang bebas daripada penggunaan peranti.
Contohnya, tiada telefon ketika makan bersama, sebelum tidur atau semasa aktiviti keluarga pada hujung minggu.
Peraturan ini bukan sahaja membantu anak, malah menggalakkan seluruh keluarga meluangkan masa berkualiti bersama.
Anak-anak belajar melalui pemerhatian.
Jika ibu bapa sendiri sentiasa memegang telefon ketika di rumah, mereka juga akan menganggap perkara itu sebagai sesuatu yang normal.
Luangkan masa berbual, bermain atau melakukan aktiviti bersama tanpa gangguan telefon bagi menunjukkan bahawa hubungan dengan keluarga lebih penting daripada skrin.
Jangan terus melarang penggunaan gajet secara mengejut, terutama jika anak sudah terlalu bergantung kepada peranti.
Kurangkan tempoh penggunaan sedikit demi sedikit setiap minggu supaya mereka mempunyai masa untuk menyesuaikan diri.
Pendekatan yang lebih lembut biasanya lebih berkesan berbanding larangan secara drastik yang boleh menyebabkan anak memberontak.
Peranti pintar bukanlah musuh, tetapi penggunaannya perlu dikawal mengikut usia dan keperluan anak. Dengan had masa yang jelas, aktiviti alternatif yang menyeronokkan serta teladan yang baik daripada ibu bapa, anak akan belajar bahawa dunia di luar skrin juga penuh dengan pengalaman yang lebih bermakna.
Perubahan mungkin mengambil masa, namun kesabaran dan konsistensi adalah kunci untuk membantu anak membina tabiat digital yang lebih sihat.
